Wat laat u achter? Ontdek het tijdens Amsterdam Light Festival
In dit artikel:
Donderdag 27 november start de 14e editie van het Amsterdam Light Festival: de grachten van de binnenstad veranderen opnieuw in een openluchtmuseum met twintig lichtkunstwerken van makers uit binnen- en buitenland. Het centrale thema is “legacy” — wat we nalaten, welke verhalen we doorgeven en hoe we herinnerd willen worden — en die vraag loopt als leidraad door de gekozen projecten.
Het artikel plaatst het festival in een historisch perspectief. Amsterdam was van oudsher ’s nachts bijna donker; pas vanaf de 16e eeuw kwam er beleid rond straatverlichting (persoonlijke lantaarns, later vaste lantaarns op plekken als de Zeedijk), en vanaf 1597 werden er professionele lantaarnontstekers betaald uit een speciaal fonds. Een keerpunt in de verlichting van de stad volgde in de 17e eeuw: in 1663 ontwikkelde schilder-uitvinder Jan van der Heijden een verbeterde olielamp. Zijn systeem leidde in 1669 tot een grootschalig plan voor openbare verlichting en binnen korte tijd brandden duizenden lantaarns, waardoor Amsterdam ’s avonds voor het eerst veilig en toegankelijk werd — een technologische sprong die navolging vond in heel Europa.
De tekst vervolgt met een korte schets van latere lichtinnovaties die ook de hedendaagse lichtkunst mogelijk maken: gasgevulde glasbuizen (de voorloper van neon) uit de 19e eeuw, de laser uit de jaren zestig met z’n gefocuste bundels, en vooral de doorbraak van de led-technologie (vroege experimenten in 1927, grote kleur- en efficiëntiesprongen in de jaren negentig). Deze technieken bieden kunstenaars nu flexibele, energiezuinige middelen om vormen, kleuren en beweging te maken die vroeger ondenkbaar waren.
Tegelijk is het thema legacy een passende manier om te benadrukken dat Amsterdam zichzelf steeds opnieuw heeft uitgevonden met licht — van Van der Heijdens lampen tot moderne leds. De twintig internationale inzendingen geven ieder een eigen interpretatie van nalatenschap: monumentaal of ingetogen, opvallend of subtiel, en samen beschrijven ze een nieuw hoofdstuk in het voortdurende verhaal van stad, techniek en herinnering. Een voorbeeldwerk op de affiche is All the light you see van Alicia Eggert.