Wat kan Amsterdam leren van het Enschedese fatbikeverbod? 'Zag je 'm kijken? Hij wéét dat het niet mag'
In dit artikel:
Enschede heeft als eerste Nederlandse gemeente een inrijverbod voor fatbikes ingesteld in de binnenstad: sinds vorige week mogen fatbikes niet meer bereden worden op het stadserf en in de winkelstraten, alleen aan de hand meevoeren is toegestaan. Het besluit is vastgelegd in de algemene plaatselijke verordening (apv) en geldt tijdens de openingstijden van de winkels, een afgebakende maatregel die volgens de gemeente proportioneel is omdat overlast vooral dan optreedt.
Initiatiefnemer is wethouder Marc Teutelink (Burgerbelangen), verantwoordelijk voor toezicht en handhaving. Na een korte invoeringsperiode van twee weken waarin nog niet wordt beboet, zullen handhavers en politie actievoeren met gerichte controles en prikacties: handhaving ziet toe op het inrijverbod, de politie op verkeersonveilig gedrag. De maatregel komt voort uit massale klachten van inwoners over gevaarlijk rijden in smalle winkelstraten en uit onderzoeksgegevens: bijna 90 procent van de bewoners meldde overlast, en ziekenhuiscijfers van Medisch Spectrum Enschede tonen een stijging van incidenten met fatbikes van 12 in 2024 naar 44 in 2025, met een bijna verdrievoudiging van operaties.
De invoering leidde direct tot reacties: sommige jongeren blijven doorrijden, anderen duwen hun fiets door het centrum om boetes te voorkomen; klassieke fatbikers voelen zich onterecht gestraft omdat ze vinden dat zij zich netjes gedragen en menen dat het onderscheid tussen fatbikes en andere e-bikes juridisch moeilijk houdbaar is. Critics wijzen erop dat fietsers binnenkort dunnere banden kunnen monteren of de fiets als gewone e-bike kunnen bestempelen, wat juridische procedures kan opleveren.
Juristen waarschuwen dat de apv-tekst zorgvuldig geformuleerd moet zijn om stand te houden bij eventuele rechtszaken: “Je moet héél precies zijn.” Enschede baseerde zich op onderzoek en tijd- en plaatsgegevens van ongevallen en wijst op precedenten: in 2017 bleken apv-beperkingen op de bierfiets juridisch houdbaar. De huidige fatbike-regel richt zich concreet op banden breder dan 7 centimeter.
Amsterdam kijkt nauwlettend mee; verkeerswethouder Melanie van der Horst werkt aan vergelijkbare maatregelen voor drukke plekken zoals het Vondelpark, waarbij de context verschilt — in Enschede speelt de overlast vooral in smalle winkelstraten, in Amsterdam eerder in een groot park. Volgens Teutelink hebben tientallen andere gemeenten inmiddels belangstelling getoond voor de aanpak van Enschede. De komende weken zullen laten zien of de maatregel het gewenste effect op veiligheid en overlast heeft en of zij juridische toetsing doorstaat.