Wat kan Amsterdam leren van andere steden met een rattenplaag?

In dit artikel:

Het aantal rattenmeldingen in Amsterdam steeg in 2025 met 6 procent. Volgens Dave de Jonge van de GGD is dat geen uitzonderlijke toename, maar de stad heeft nog altijd te maken met een structurele rattenplaag. Preventie is volgens hem de belangrijkste oplossing. Veel bewoners weten bijvoorbeeld niet dat ze hun kruipluik regelmatig moeten controleren om te voorkomen dat ratten hun woning binnendringen. Ook het afsluiten van toegangswegen en samenwerking tussen buren zijn belangrijk. Klemmen en professioneel gebruik van gif blijven mogelijk, maar zonder betere preventie keren de ratten terug.

Andere steden testen aanvullende methoden. New York gebruikt sinds april 2026 lokaas met triptolide, een middel dat ratten tijdelijk onvruchtbaar moet maken. Volgens Richard Parr van The Center for Wild Animal Welfare kan dit het aantal ratten beperken zonder ze te doden. Kaylee Byers, universitair docent aan de University of British Columbia, waarschuwt echter dat er nog geen overtuigend bewijs is voor de effectiviteit. Ratten kunnen bovendien genoeg ander voedsel vinden, waardoor ze het lokaas mogelijk mijden. Ook zijn de langetermijneffecten op andere dieren en het milieu nog onzeker. Amsterdam zag daarom af van deze methode.

Brussel zet sinds februari 2026 digitaal aangestuurde rattenvallen in. Deze zogenoemde Smart Traps lokken ratten met voedsel, waarna ze in een vloeistofreservoir terechtkomen en binnen één tot twee minuten sterven. De vallen maken het mogelijk om de vangst beter te registreren en voorkomen dat gif via roofdieren of de voedselketen wordt verspreid. Critici vinden de methode alsnog onvoldoende diervriendelijk vanwege het lijden voor de dood. Volgens de Brusselse rattenbestrijding is de methode wel minder wreed dan traditioneel gif, waaraan ratten soms pas na dagen overlijden.

In de Canadese provincie Alberta werd rattenbestrijding al aangepakt voordat een grote plaag ontstond. Ratten werden er aangemerkt als landbouwplaag, waardoor terreineigenaren verplicht waren dieren te bestrijden. Volgens Byers hielp die vroege, gezamenlijke aanpak een grote uitbraak voorkomen. Haar belangrijkste les voor Amsterdam is dat rattenbestrijding niet per se innovatief hoeft te zijn: door voedsel, water en schuilplekken te beperken en afval goed op te ruimen, kan de populatie structureel worden teruggedrongen.