VU-studenten onderzochten winkels vol badeendjes: ze trekken zeker klanten, maar sommige zaken lijken commercieel lastig te verklaren

In dit artikel:

Studenten criminologie van de Vrije Universiteit hebben onderzocht of Amsterdamse badeendjeswinkels vooral een vreemde toeristische niche zijn of mogelijk een dekmantel voor witwassen. Onder begeleiding van hoogleraar financieel recht Tom Loonen observeerden zij in mei meerdere winkels in Amsterdam, plus één in Zandvoort, spraken ze met ondernemers en analyseerden ze bedrijfsstructuren en signalen van ondermijning.

De uitkomst nuanceert het wantrouwen: de winkels blijken echt klanten te trekken, vooral buitenlandse toeristen, en draaien zichtbaar omzet. Volgens de observaties koopt ongeveer 10 procent van de bezoekers iets, met een gemiddelde omzet van zo’n 110 euro per uur en een gemiddelde aankoop van 14 euro. Ook het aandeel contante betalingen was met gemiddeld 17 procent niet opvallend hoog.

Toch blijven er vragen. De onderzoekers rekenen uit dat de huur van sommige zaken, die kan oplopen tot ruim 19.000 euro per maand, lastig te dekken is met alleen de gemeten verkoop. Bovendien verschilt de exploitatie sterk per winkel: waar het ene pand actief verkoopt, oogt een ander opvallend passief. Dat levert geen bewijs op voor criminaliteit, maar wel aanleiding voor verder onderzoek.

Loonen kwam op het onderwerp nadat hij in een lezing over de Amsterdamse binnenstad badeendjeswinkels had genoemd als onderdeel van de groei van toeristische souvenirzaken. Een boze ondernemer confronteerde hem daarop, waarna hij besloot het onderwerp wetenschappelijk te laten uitzoeken. Zijn conclusie: het stereotype van de verdachte badeendjeszaak is te makkelijk, maar ook de bedrijfseconomische logica van sommige winkels blijft nog niet volledig verklaard.