Vooruitgang en achteruitgang tegelijk: hoe queer Amsterdammers worstelen met een verhardende stad

In dit artikel:

In de Stopera is tot en met 30 september de gratis expositie Queer Amsterdam: toen, nu en straks te zien, waarin twaalf lhbtq’ers laten zien hoe Amsterdam door queer ogen verandert en blijft bewegen. Fotograaf Martijn Gijsbertsen en journalist Tim van Erp portretteerden uiteenlopende Amsterdammers en verzamelden samen meer dan vijftig jaar queer geschiedenis in de stad.

De makers, zelf uit verschillende generaties, ontdekten tijdens het project opvallende overeenkomsten in hun coming-outverhalen. Beiden groeiden op in een periode waarin acceptatie groter leek te worden, maar merken nu dat vooruitgang en achteruitgang naast elkaar bestaan. Van Erp vertelt dat hij de afgelopen jaren vaker scheldpartijen en vijandigheid ervaart, terwijl Gijsbertsen benadrukt dat zichtbaarheid belangrijk blijft, ook als niet iedereen lhbtq’ers omarmt.

De tentoonstelling laat ook zien dat de ervaring van queer Amsterdammers sterk verschilt per groep. Gijsbertsen wijst erop dat hij als witte homoseksuele man een andere positie heeft dan bijvoorbeeld trans personen of dragperformers, die vaker te maken krijgen met weigering, intimidatie en geweld. Een van de geportretteerden, dragqueen Eve Fatale, beschrijft hoe zij en collega’s op de Reguliersdwarsstraat werden uitgescholden en bekogeld met flessen, al schoten omstanders direct te hulp.

Oorspronkelijk zouden dertien mensen meedoen, maar één deelnemer trok zich terug na persoonlijke problemen en onveiligheidsgevoelens. Juist daarom is er in de Stopera ook bewust een leeg vlak te zien. De locatie is gekozen omdat daar een breed publiek langskomt, niet alleen mensen die speciaal voor een tentoonstelling komen. Volgens de makers is het doel niet om iedereen te laten instemmen, maar wel om meer begrip en eenvoudige veiligheid te creëren: mensen moeten queer Amsterdammers gewoon kunnen laten bestaan zonder oordeel.