Vliegen boven de stad: de Straten vanuit de lucht

In dit artikel:

AT5 bekijkt Amsterdam vanuit een Cessna-vliegtuig, bestuurd door piloot Menno en de ervaren ex-F16-piloot Ad. Het toestel vliegt op ongeveer 500 meter hoogte boven onder meer IJburg, het Centraal Station, de grachtengordel, de Amstel en Nieuw-West. Vanuit de lucht is goed te zien hoe ordelijk de stad is opgebouwd, maar ook hoe Amsterdam al eeuwen met bodemdaling en funderingsproblemen kampt. Oudere houten palen konden het gewicht van steeds zwaardere bebouwing niet altijd dragen. Tegenwoordig worden gebouwen op diepere betonnen funderingen gezet.

De vlucht biedt ook zicht op de geschiedenis van de binnenstad. De Stopera staat op de plek van een voormalige levendige migrantenwijk met een grote Joodse gemeenschap, waarvan de meeste bewoners tijdens de Tweede Wereldoorlog zijn gedeporteerd en vermoord. Na de oorlog leidde het plan voor een gecombineerd stadhuis en operagebouw tot veel protest. Op het Binnengasthuisterrein ontstond na de verhuizing van het ziekenhuis naar het AMC vanaf de jaren tachtig een gemengd gebied met woningen en universiteitsgebouwen. Dat past bij de gedachte van een compacte stad.

Boven Nieuw-West wordt de groene structuur zichtbaar die voortkomt uit het Algemeen Uitbreidingsplan van 1934. De stad werd ontworpen met bebouwde ‘vingers’ en groene scheggen ertussen, zodat inwoners snel een park of ander groen gebied kunnen bereiken. Aan het einde van de vlucht klinkt ook zorg over de toekomst. Klimaatverandering, waterbeheer en de stijgende woonkosten zetten de leefbaarheid en toegankelijkheid van Amsterdam onder druk.