Trompet spelen tijdens de stilte: Gijs eert op 4 mei gedeporteerde componist

In dit artikel:

Martin Friedmann, een Joodse componist en dirigent uit Leipzig (geboren 1895), bouwde na zijn dienst in de Eerste Wereldoorlog vanaf 1915 een carrière in het theater op en trad ook wel in Nederland op. Toen het fascisme in Duitsland terrein won, vluchtte hij in 1935 naar Amsterdam, waar hij woonde aan onder meer de Sarphatistraat, de Vijzelstraat en de Amstel.

In 1943 werd Friedmann door de nazi’s opgepakt, eerst vastgehouden in kamp Westerbork en vervolgens in april dat jaar gedeporteerd naar vernietigingskamp Sobibor. Hij arriveerde daar op 9 april en werd kort daarna vermoord.

Aanstaande maandag 4 mei zal trompettist en componist Gijs Levelt Friedmanns muziek laten klinken tijdens een stille tocht door Amsterdam. In overleg met het 4 en 5 mei Comité speelt Levelt een aantal van Friedmanns stukken op zijn trompet voor het voormalige woonhuis aan de Vijzelstraat; hij noemt het “mooi om zijn muziek te kunnen laten herleven.”

Levelt voelt een persoonlijke band met Friedmann: hij heeft zelf Joodse wortels en verloor veel verre familie tijdens de oorlog. “Ik ben zelf nu een paar jaar ouder dan Martin Friedmann was toen hij overleed,” zegt hij, waarmee hij wijst op de kwetsbaarheid van individuele levensgeschiedenissen in die periode. De herdenking koppelt muzikaal erfgoed aan persoonlijke herinnering en nationale rouw.