Stevige kritiek op wethouder vanwege ict-crisis: "Hoe vaak kan college dezelfde fout maken?"

In dit artikel:

Wethouder Alexander Scholtes (D66) heeft in een spoeddebat van de Amsterdamse gemeenteraad zware kritiek gekregen op de problemen rond het nieuwe ict-systeem voor erfpacht. De kosten van het debacle kunnen oplopen tot 40 miljoen euro. Toch diende de raad geen motie van afkeuring of wantrouwen in, waardoor Scholtes politiek zonder directe gevolgen verder kan.

De gemeente werkt sinds 2020 aan een nieuw systeem voor erfpacht, waarmee jaarlijks honderden miljoenen euro’s worden geïnd. De invoering is meerdere keren uitgesteld, terwijl het bestaande systeem verouderd is en niet langer regulier kan worden bijgewerkt. Ambtenaren wisten al sinds maart dat er problemen waren, maar Scholtes werd pas op 19 oktober geïnformeerd. Hij bood daarvoor opnieuw zijn excuses aan.

Oppositiepartijen verwezen naar het facturenfiasco van begin 2025, toen een nieuw financieel systeem leidde tot tienduizenden te late betalingen en 70 miljoen euro aan extra kosten. Zij spraken van terugkerende problemen bij gemeentelijke ict-projecten en vroegen wie wanneer van de problemen wist. Ook werd Scholtes verweten dat hij onvoldoende controle had en zijn verantwoordelijkheid bij ambtenaren legde. De VVD eiste bovendien de toezegging dat Amsterdammers niet voor de extra kosten zullen opdraaien.

Coalitiepartij D66 verdedigde Scholtes en wees erop dat hij na zijn late informatievoorziening snel heeft opgeschaald. Wel erkende de partij dat problemen kennelijk niet altijd tijdig bij het college terechtkomen. Coalitiegenoot PRO noemde ict een prioriteit, maar wilde nog niet concluderen dat sprake is van een bredere angst- of foutencultuur binnen de ambtelijke organisatie. Volgens de partij merken Amsterdammers momenteel niets van het probleem, omdat het om interne gemeentelijke processen gaat.

Scholtes noemde de situatie zeer ernstig, zei vertrouwen te houden in het versterkte projectteam en beloofde een evaluatie. Het oude systeem werkt nog, maar de risico’s zijn toegenomen, ook op het gebied van cybersecurity. Een garantie kon hij niet geven. Wel kan het systeem volgens de wethouder worden vernieuwd naar een versie die weer regulier wordt ondersteund; die overgang moet binnen anderhalf jaar plaatsvinden.

De gemeenteraad wil daarnaast laten onderzoeken welke andere ict-projecten als risicovol moeten worden aangemerkt. Daardoor moeten ongeveer 450 projecten opnieuw worden beoordeeld. Omdat de raad afzag van een tweede termijn, kwamen er geen politieke sancties. De erfpachtproblemen zullen de komende tijd waarschijnlijk wel opnieuw op de politieke agenda komen.