Schoenen uit de 14e eeuw en een poppenhoofd uit 1850: een prachtboek over ondergronds Amsterdam

In dit artikel:

Onder Amsterdam is een rijk archief van weggegooide en vergeten spullen — resultaten van zeventig jaar graafwerk die bewaard liggen in het archeologisch depot van de stad. Die collectie vormt de basis van het beeldboek Onder/Under Amsterdam, samengesteld door boekontwerpster Irma Boom op initiatief van de Amsterdamse wethouder Archeologie. Boom selecteerde ruim 800 objecten na een bezoek aan het depot en rangschikte ze visueel, vaak in verrassende duo’s (zoals een speelgoedpistool naast een kam) die nieuwe verbanden en vragen oproepen.

De vondsten beslaan een enorme tijdspanne: van circa 124.000 jaar oud tot zo’n dertig jaar geleden. Ze variëren van bakstenen en kleurrijk glas tot speerpunten, spaarvarkens en oude mobiele telefoons. Veel voorwerpen kwamen tijdens grote bouwwerkzaamheden naar boven — alleen de aanleg van de Noord/Zuidlijn leverde zo’n 700.000 vondsten op — maar ook buiten de historische binnenstad verschijnen regelmatig opmerkelijke objecten, bijvoorbeeld uit plekken als Sloten, Osdorp en Sloterdijk langs oude wegen als de Osdorperweg.

Het boek wil archeologie toegankelijk maken en laat zien dat het vak meer is dan schatgraven: het gaat om het interpreteren van lagen en plaatsen om de opbouw van de stad te begrijpen. Onder/Under Amsterdam verschijnt bij Hannibal Books en is vanaf 25 november 2025 te koop voor €35.