Weesmeisjes keren na 137 jaar terug naar huis: Amsterdam Museum koopt schilderij op kunstbeurs

In dit artikel:

Het Amsterdam Museum heeft tijdens de kunstbeurs PAN een monumentaal schilderij van Thérèse Schwartze gekocht en daarmee na 137 jaar teruggebracht naar de stad. ‘Musicerende Amsterdamse Burgerweesmeisjes’ werd in 1889 gemaakt in het voormalige Burgerweeshuis aan de Kalverstraat, waar het museum is gevestigd. Na de renovatie keert het museum daar terug.

Op het ruim twee meter brede doek zijn zeven meisjes in hun kenmerkende rood-zwart-witte weeshuisuniformen te zien. Ze zingen een psalm over Gods bescherming van wezen. Het schilderij was in 1889 voor het eerst en tot nu toe voor het laatst in Amsterdam te zien. Daarna maakte het tot 2017 deel uit van de collectie van het Newark Museum of Art in de Verenigde Staten, waar het vooral in het depot bleef. Kunsthandelaar Lawrence Steigrad kocht het vervolgens en bood het aan voor 250.000 euro. Omdat hij vond dat het werk terug moest naar de plek waar het was gemaakt, gaf hij het Amsterdam Museum 50.000 euro korting.

De aankoop, die ongeveer twee ton kostte, werd betaald met eigen middelen, crowdfunding en een grote bijdrage van het Judith Leysterfonds, dat vrouwelijke kunstenaars zichtbaarder wil maken. Het museum bezit al twaalf portretten van Schwartze, maar nog geen werk van deze omvang. Volgens conservator Norbert Middelkoop vestigt het schilderij bovendien de aandacht op de wezen zelf, die in de geschiedschrijving over het weeshuis vaak minder centraal staan.

Het Amsterdam Museum viert dit jaar zijn honderdjarig bestaan en toont de collectie momenteel in H’art Museum. Na de verwachte heropening van het gerenoveerde museum in 2030 krijgt het schilderij een centrale plaats op de plek waar de afgebeelde meisjes ooit woonden.