Publiek warmtebedrijf dichterbij door samenwerking met Diemen, nog wel veel geld nodig
In dit artikel:
Amsterdam, netbeheerder Alliander en staatsbedrijf EBN hebben nieuwe afspraken gemaakt om samen een publiek warmtebedrijf te onderzoeken en mogelijk op te richten. De stap volgt op Vattenfalls besluit in juli 2024 om te stoppen met het aanleggen van warmtenetten in bestaande wijken, waarmee de aansluiting van naar schatting duizenden woningen in de stad onzeker werd. Vattenfalls vertrek maakte duidelijk hoe belangrijk warmtenetten zijn voor de gasloze transitie in Amsterdam: zonder netten zouden veel meer individuele warmtepompen nodig zijn, wat het elektriciteitsnet flink zou belasten en extra investeringen vereist.
Eerder wilde de gemeente zelf een warmtebedrijf beginnen, maar wethouder Zita Pels concludeerde in april vorig jaar dat dat met een geraamde kostprijs van circa 7,6 miljard euro te duur zou zijn. Als alternatief ondertekenden Amsterdam, Alliander en EBN in mei een intentieovereenkomst voor een publiek warmtebedrijf. De benodigde wetgeving die EBN deze taak zou toestaan, is inmiddels door de Tweede Kamer gekomen, en partijen hebben een ontwikkelovereenkomst gesloten met nieuwe regels voor eigendom en besluitvorming: elk van de drie partijen krijgt 33 procent van de aandelen en belangrijke besluiten vereisen unanimiteit.
Financiering blijft echter de grootste horde. De gemeente rekent in belangrijke mate op financiële ondersteuning van het Rijk om aansluitingen van gebouwen mogelijk te maken en om tarieven voor consumenten betaalbaar te houden. Volgens Pels heeft het Rijk stappen gezet, maar bieden die nog onvoldoende instruments of middelen om warmtenetten op een voor huishoudens haalbare manier uit te rollen. Het is onduidelijk hoe het nieuwe kabinet hiernaar zal kijken.
Om de kosten te spreiden en de businesscase te versterken, zoekt Amsterdam samenwerking met omliggende gemeenten. Diemen heeft interesse getoond en er is een intentieovereenkomst getekend om deelname te onderzoeken, inclusief zeggenschap en financiële inbreng. Met deze uitbreiding en de nieuwe afspraken verwacht wethouder Pels dat er mogelijk later dit jaar een besluit kan komen over de daadwerkelijke oprichting en bijbehorende financiële commitment. De urgentie is volgens haar groot: geopolitieke spanningen en de energiecrisis maken een onafhankelijke, toekomstbestendige Amsterdamse warmtevoorziening belangrijker dan ooit.