Prinsjesdag 2026: dit betekent de Miljoenennota voor Amsterdam

In dit artikel:

Op Prinsjesdag zijn de landelijke begrotingsplannen bekendgemaakt. De Amsterdamse gemeentebegroting volgt donderdag en is sterk afhankelijk van de financiële steun uit Den Haag. Omdat het kabinet een minderheidskabinet is en binnen de coalitie verdeeldheid bestaat, moeten de regeringspartijen voor veel onderwerpen nog steun zoeken bij de oppositie. Daardoor blijven belangrijke keuzes onzeker.

Gemeenten krijgen in 2027 voor het laatst meer geld dan het jaar ervoor. Het gemeentefonds groeit van 48,3 miljard euro in 2026 naar 49,96 miljard euro in 2027, maar wordt daarna afgebouwd tot 45,8 miljard euro in 2031. Het Amsterdamse college reageert voorzichtig positief op extra aandacht voor inburgering, woningbouw, innovatie en economie, maar vindt de ambities voor klimaat, openbaar vervoer, jeugdzorg en armoedebestrijding te beperkt.

Voor Amsterdamse infrastructuurprojecten is nog geen definitieve duidelijkheid. De verlenging van de Noord/Zuidlijn wordt niet genoemd. Voor het vertraagde en duurder geworden Zuidasdok is in de begroting wel een deel van de 1,5 miljard euro extra infrastructuurgeld opgenomen. Volgens het ministerie is dat voorlopig alleen boekhoudkundig; het is nog onzeker of het project daadwerkelijk extra geld krijgt. De verdeling wordt dit najaar besproken en uiterlijk in de Voorjaarsnota van 1 juni definitief vastgelegd.

Op het gebied van wonen komt er wel extra financiële ruimte. Particuliere bouwers kunnen vanaf 2029 tot 10.000 euro tegemoetkoming krijgen voor iedere middenhuurwoning. Woningcorporaties betalen vanaf 2028 minder belasting, waardoor landelijk ruimte ontstaat voor ongeveer 22.000 extra huurwoningen. Wethouder Zita Pels noemt dat belangrijk voor nieuwbouw, onderhoud en het tegengaan van de verkoop van sociale huurwoningen.

Het college is juist teleurgesteld over de beperkte aandacht voor dakloosheid en maakt zich zorgen over bezuinigingen op de geestelijke gezondheidszorg. Burgemeester Femke Halsema waarschuwde eerder dat daardoor meer mensen met verward gedrag op straat kunnen belanden; in Amsterdam zijn ongeveer 3.600 overlastgevende personen bekend. Ook de aangekondigde beperkingen op WW- en WIA-uitkeringen leidden tot protesten, waaronder een landelijke ov-staking en een sit-in bij OLVG-West. Amsterdam vertrouwt erop de zorgen in overleg met het kabinet te kunnen bespreken.