Plofkraken terug van weggeweest: "Kwestie van tijd voor er slachtoffers vallen"

In dit artikel:

Amsterdam ziet dit jaar een opvallende opleving van plofkraken: sinds begin 2026 werden al acht keer explosieven gebruikt bij automaten, terwijl er vorig jaar geen enkele pinautomaat in de stad werd opgeblazen. Afgelopen donderdag ontplofte een explosief op de Ceintuurbaan; bewoners hoorden een zware klap en later werd in dezelfde straat een niet-ontploft explosief gevonden. Eerder dit jaar blies een kraak op de Jan Pieter Heijestraat zelfs een gevel weg, en op de Slotermeerlaan raakte een tiener gewond aan glasscherven.

Criminologen en explosievenexperts constateren een verschuiving: daders richten zich niet alleen meer op traditionele pinautomaten, maar steeds vaker op sealbag- of stortautomaten die ondernemers gebruiken om contant geld te storten. Deze systemen blijken kwetsbaarder of worden als zodanig gezien door het criminele circuit, dat daarom steeds krachtiger explosieven inzet — onder andere zogenaamde cobra’s met flitspoeder, die in sommige landen makkelijk verkrijgbaar zijn en relatief eenvoudig zelf te maken. Explosievenexpert Ad van Riel waarschuwt dat dergelijke middelen zeer krachtig zijn en dat het grensoverschrijdend beschikbaarheid vergemakkelijkt.

Politie en Geldmaat onderkennen de nieuwe trend en werken samen om de afstortkluizen beter te beveiligen; in maart sloot Geldmaat tijdelijk zakelijke stortautomaten in woongebouwen na meerdere explosies in korte tijd. De politie noemt het gebruik van levensgevaarlijke explosieven zorgwekkend vanwege de grote schade en risico’s voor omwonenden en passanten.

Specialisten verwachten dat plofkraken zullen aanhouden zolang de beveiliging van de doelwitten niet verbetert: als criminele groepen merken dat de methode loont, volgen er snel meer aanvallen. Naast technische tegenmaatregelen wijzen experts ook op de noodzaak van internationale handhaving tegen de toevoer van zware vuurwerkstoffen om de trend te keren.