Onderzoek naar effect van gewelddadige socialmedia-content op crimineel gedrag van jongeren

In dit artikel:

De dodelijke schietpartij op Nieuwjaarsdag in het Piet Wiedijkpark, waarbij twee Syrische jongens omkwamen, lijkt mogelijk te zijn uitgelokt door een prankcall van een YouTuber. Hoogleraar Evelien Hoeben onderzoekt daarom welke rol sociale media kunnen spelen bij geweld en jeugddelinquentie.

Volgens Hoeben is het moeilijk om een rechtstreeks verband tussen sociale media en crimineel gedrag vast te stellen. Wel kunnen algoritmes jongeren in een zogenoemde fuik brengen, waarin zij steeds meer gewelddadige filmpjes te zien krijgen. Uit haar onderzoek blijkt dat 10 tot 20 procent van de jongeren dagelijks met dergelijke content wordt geconfronteerd, soms meerdere keren per dag.

Hoeben is kritisch op YouTubers die bewust grenzen opzoeken om meer likes en kijkers te krijgen. Hun extreme gedrag kan jongeren de indruk geven dat geweld en provocatie normaal of sociaal gewaardeerd zijn. Vooral middelbare scholieren zijn volgens haar kwetsbaar, omdat hun online en offline leven sterk met elkaar verweven zijn. Geweldsbeelden met echte mensen zouden bovendien meer impact hebben dan geweld in videogames, mede doordat vrienden zulke filmpjes kunnen doorsturen en erop reageren.

De bewustwording over dit probleem groeit bij beleidsmakers, scholen, ouders en jongeren, maar het blijft lastig om jongeren uit de dagelijkse stroom gewelddadige content te halen. Hoeben ziet een gezamenlijke verantwoordelijkheid: platforms moeten strengere leeftijdsgrenzen hanteren, scholen meer aandacht besteden aan mediawijsheid en ouders thuis het gesprek aangaan over online risico’s.