Nieuwe ict-crisis bij gemeente rondom erfpacht kan stad 20 tot 40 miljoen kosten

In dit artikel:

De problemen met de verouderde computersystemen voor erfpacht kunnen Amsterdam 20 tot 40 miljoen euro kosten. Wethouder Alexander Scholtes (D66) maakte deze schatting openbaar tijdens een spoeddebat, nadat de VVD daarom had gevraagd. De bandbreedte was eerder alleen vertrouwelijk met de gemeenteraad gedeeld. Waarom publicatie vorige week nog niet mogelijk was, bleef onduidelijk.

De crisis betreft vooral Hermes, het systeem dat sinds 2004 erfpachtrechten registreert en de canon berekent en int. Al in 2015 waren er signalen dat Hermes vervangen moest worden. De gemeente begon daarom in 2020 aan NISE, maar de oplevering daarvan is herhaaldelijk uitgesteld. Ook de geplande ingebruikname in 2026 wordt niet gehaald. Hermes kan inmiddels niet meer worden bijgewerkt en sinds oktober is een groot deel van de technische ondersteuning weggevallen. Daardoor zijn er ook veiligheidsrisico’s, waaronder een grotere kwetsbaarheid voor hackers.

Ambtenaren wisten begin dit jaar al dat de overstap zou mislukken en dat Hermes grote risico’s opleverde. Een extern onderzoek werd uitgevoerd, maar de resultaten bereikten Scholtes pas op 19 oktober. De gemeenteraad was in maart wel geïnformeerd over vertraging, maar niet over de acute problemen; ook een rapportage van eind augustus vermeldde die niet. Scholtes heeft daarvoor zijn excuses aangeboden.

De kwestie roept extra vragen op omdat Amsterdam eerder in de problemen kwam met het financiële systeem AFIS. Dat leidde begin 2025 tot meer dan 30.000 te late betalingen en herstelkosten van 70 miljoen euro. Ook toen werd de verantwoordelijke wethouder pas laat geïnformeerd. Het spoeddebat over de erfpacht-ict-problemen was nog gaande.