Komt er een referendum over een boycot van Israël? Partijen blikken vooruit
In dit artikel:
Woensdag debatteert de Amsterdamse gemeenteraad over het verzoek om een stadsbreed referendum over maatregelen tegen Israël. De kwestie veroorzaakt verdeeldheid binnen de oppositie en legt de beperkingen van gemeentelijke bevoegdheden bloot.
Een onafhankelijke adviescommissie concludeerde vorige week dat een dergelijk referendum niet kan leiden tot concrete maatregelen omdat buitenlands beleid buiten het takenpakket van de raad valt. De raad mag meningen vormen en debatteren, maar volgens de commissie geen bindende buitenlandse maatregelen uitvaardigen. Bovendien speelt het juridische kader van inkoop en Europese aanbestedingsregels: gemeenten kunnen suppliers niet zomaar uitsluiten zonder de nodige procedures.
De oppositieleiders reageren uiteenlopend. Tofik Dibi (Bij1) ziet het vooral als een lokaal inkoop- en ethiekvraagstuk: veel Amsterdamse organisaties hebben economische banden met de staat Israël en hij wil via de stad druk uitoefenen om geweld te stoppen. Hij benadrukt dat het om een boycot van staatsniveau zou gaan, niet van burgers, en verwijst naar recente slachtoffers in Libanon als reden voor actie. Anke Bakker (Partij voor de Dieren) twijfelt aan de argumentatie van de adviescommissie en stelt dat de raad wél bevoegdheden heeft om concrete eisen aan leveranciers te stellen; zij zal woensdag kritische vragen stellen en pleit ervoor het referendum door te laten gaan of anders zelf maatregelen te nemen. Sytze Rijpkema (JA21) is in principe voor referenda, maar volgt het advies van de commissie: hij waarschuwt dat het schadelijk is om verwachtingen te wekken als de stad die boycot uiteindelijk niet kan uitvoeren.
De discussie speelt zich af tegen de achtergrond van lopende coalitieonderhandelingen: PRO en D66 voeren inhoudelijke gesprekken over een voortzetting van de coalitie, waardoor de drie genoemde oppositiefracties voorlopig buiten die besluitvorming vallen. Het voorstel voor het referendum is momenteel on hold; woensdag wordt verder gedebateerd in de raad.