Kleine Amsterdamse partijen pleiten voor gelijker speelveld: 'Zo heeft de kiezer niet écht iets te kiezen'

In dit artikel:

Elf kleine Amsterdamse partijen waarschuwen dat de lokale politiek na de verkiezingen in praktijk vrijwel ongewijzigd is gebleven en leggen de schuld bij een ongelijk speelveld van media, debathuizen en gemeentelijke informatievoorziening. Begin april zijn de nieuwe gemeenteraadsleden en stadsdeelcommissies geïnstalleerd, maar net als in 2022 staan nog altijd dezelfde twaalf partijen in de raad; nieuwe en lokale initiatieven behaalden geen zetel. Tegelijk bleef de opkomst laag: ongeveer 47% stadbreed en rond 30% in wijken als Nieuw-West, Zuidoost en delen van Noord.

De partijen wijzen op meerdere oorzaken: verkiezingsdebatten bij podia als De Balie en Pakhuis de Zwijger beperkten zich veelal tot gevestigde partijen, kleine partijen moesten soms zelf debatten organiseren en betalen, en populaire media belichtten vooral de zittende partijen. Het gevolg is dat kiezers het politieke aanbod minder breed ervaren en het idee ontstaat dat stemmen op kleinere partijen weinig zin heeft. Ook kieshulpen droegen bij aan dat gebrek aan zichtbaarheid: in Amsterdam toonde het Kieskompas na invullen alleen de twaalf zittende partijen, terwijl in steden als Utrecht en Den Haag wél alle partijen zichtbaar waren. De gemeente had volgens de schrijven‑makers een actievere rol kunnen spelen, bijvoorbeeld als opdrachtgever van de kieshulp of door een centrale kandidatenwebsite op te zetten — in Utrecht gebeurde dat en daar was de opkomst hoger (61%) en was er winst voor nieuwe partijen.

De auteurs erkennen dat versnippering (35 deelnemende partijen) het voor kiezers ingewikkelder maakt en geven aan dat zij zelf meer samenwerking zullen onderzoeken. Maar zij benadrukken dat het probleem niet alleen bij de kleine partijen ligt: het is het resultaat van een samenloop van factoren in media, debatstructuren en gemeentelijke keuzes. In een tijd waarin vertrouwen in de democratie kwetsbaar is, pleiten ze voor concrete maatregelen: gelijke toegang tot debatten, volledige en eerlijke zichtbaarheid in media en kieshulpen, en actieve ondersteuning door de gemeente zodat alle kandidaten hoorbaar worden.

Hun oproep aan media, debathuizen en de gemeente is helder: maak het veld eerlijker, zodat Amsterdammers daadwerkelijk iets te kiezen hebben.