Jaagt stad met toerismebeleid verkeerde bezoeker weg? Coalitie wil koers niet wijzigen

In dit artikel:

De Amsterdamse gemeenteraad debatteerde over de vraag of het toerismebeleid zijn doel voorbijschiet. Terwijl de coalitie overlast door massatoerisme wil beperken en het aantal overnachtingen uiteindelijk tot 20 miljoen per jaar wil terugbrengen, wijzen hotels, horeca en de RAI erop dat juist zakelijke bezoekers en congresorganisatoren afhaken.

Volgens onderzoek van ABN Amro is het aantal zakelijke reizigers ten opzichte van 2019 met 38 procent gedaald. Ook hotels melden een lagere bezetting. De sector maakt zich bovendien grote zorgen over de toeristenbelasting: die bedraagt nu 12,5 procent, stijgt volgend jaar naar 16 procent en moet in 2031 20 procent worden. In combinatie met de verhoogde btw op hotelovernachtingen loopt de totale belastingdruk in Amsterdam volgens de berichtgeving op van 21,5 procent vorig jaar naar 41 procent in 2031, naar verwachting het hoogste niveau ter wereld.

Tijdens het debat waarschuwde Koninklijke Horeca Nederland dat de hotelbranche financieel onder druk staat en dat de gemeentelijke inkomsten uit toeristenbelasting mogelijk lager uitvallen dan begroot. De brancheorganisatie noemt een maximum van 20 miljoen overnachtingen bovendien onrealistisch; een bandbreedte van 23 tot 26 miljoen zou volgens haar beter aansluiten bij de bestaande hotelcapaciteit. De RAI meldde dat het vertrouwen van organisatoren in Amsterdam historisch laag is. Sommige organisatoren vragen om bescherming tegen verdere kostenstijgingen of overwegen contracten te beëindigen. De RAI drong er daarom op aan de belasting na 2027 niet verder te verhogen.

Ook vanuit Weesp klonk kritiek. Melkveehouder Albert Hooijer stelde dat ondernemers daar door hetzelfde Amsterdamse tarief niet kunnen concurreren met omliggende gemeenten. Wethouder Melanie van der Horst (D66) beloofde opnieuw te onderzoeken of voor Weesp of bijvoorbeeld boerderijen een afwijkend tarief mogelijk is, al betwijfelt zij of dat juridisch en praktisch haalbaar is. Ook wordt gekeken naar de terugkeer van een speciale GVB-reispas voor congresbezoekers.

De coalitiepartijen Pro en D66 willen de ingezette koers grotendeels voortzetten. Zij stellen dat niet alleen bepaalde groepen, maar het totale aantal bezoekers de overlast veroorzaakt. De VVD en andere oppositiepartijen vrezen juist dat Amsterdam betalende bezoekers wegjaagt en daardoor vooral overlastgevende toeristen overhoudt. De Partij voor de Dieren pleitte voor een nog hogere toeristenbelasting.

Van der Horst erkende dat de maatregel zwaar valt bij de sector, maar benadrukte dat toerisme en overlast de afgelopen twintig jaar sterk zijn gegroeid. Zij plaatste wel kanttekeningen bij de daling van het zakelijk toerisme, omdat 2019 een uitzonderlijk goed jaar was en reisgedrag na corona veranderde. Volgens haar trekt het zakelijke bezoek de laatste maanden weer aan. Ondanks de kritiek kondigde de wethouder geen koerswijziging aan. De raad bespreekt het toerismedossier vóór de kerstvakantie opnieuw.