'Ik zwom er een keer heen, het was net een jongensdroom': deze drijvende eilanden krijgen een opknapbeurt
In dit artikel:
Vijf drijvende eilanden in de Entrepothaven (Amsterdam-Oost), ontworpen door kunstenaar Robert Jasper Grootveld, krijgen een grondige opknapbeurt nadat een nieuwe generatie buurtbewoners het kunstwerk in beheer nam. Recent raakte een van de vlotten los en dreef weg, maar werd nog dezelfde avond door omwonenden — onder wie een 13-jarig meisje en haar vader — snel weer veilig aan de kade gelegd. Het incident illustreert de grote betrokkenheid van de buurt.
Het echtpaar Sander (40, kunstenaar) en Lisa Heida (32, schrijver) is nu aanspreekpunt voor de vijf eilanden en onderdeel van de Vlottenbouwers van Amsterdam, een groep vrijwilligers onder leiding van Rob Schrama en Sharifa Meijerman. Zij voerden campagne voor restauratie en wisten een gemeentesubsidie van 40.000 euro binnen te halen. Intussen zijn ze, volgens Grootvelds methoden, voorzichtig begonnen met herstelwerk: ze leerden onder meer van Arno Baan hoe netten geknoopt worden om de piepschuimblokken bijeen te houden.
De eilanden, ontstaan begin jaren negentig met steun van toenmalig stadsdeel Zeeburg, zijn opgebouwd volgens Grootvelds principe van “soft building”: vooral zachte materialen zoals piepschuim die meedeinen op het water en zo bestendiger zouden zijn tegen golfslag. Op de vlotten staan herkenbare elementen uit Grootvelds oeuvre, zoals een door hop bedekte witte fiets (knipoog naar het Provo-fietsenplan) en twee hoge houten ‘Mieterse Mijters’. Veel onderdelen zijn na ruim dertig jaar aan vervanging of reparatie toe.
Beheer vraagt ook aandacht voor natuur en regelgeving. Vrijwilligers onderhouden het groen dat insecten en vogels aantrekt — momenteel broedt er een meerkoet — maar ondervinden ook toenemende regeldruk: Waternet classificeert piepschuim als afval, wat vlotten kwetsbaar maakt voor juridische bezwaren. De beheerders verwachten met de subsidie de meeste knelpunten te kunnen oplossen en hopen dat de gemeente de eilanden tegelijk officieel als cultureel erfgoed erkent. “Het werk verdient het. Echt iedereen houdt van deze eilanden,” zegt Lisa, wijzend op de brede steun in de buurt.
De renovatie is zowel een fysieke opknapbeurt als een poging om Grootvelds nalatenschap en het vrije, experimentele Amsterdam van de jaren zestig en zeventig levend te houden.