Hoofdonderzoeker Lotje Cohen: 'Amsterdam kreeg er 200.000 inwoners bij'

In dit artikel:

Lotje Cohen is interim-hoofd van de afdeling Onderzoek en Statistiek (O&S) van de gemeente Amsterdam en woont sinds 2015 in de Transvaalbuurt. Zij en haar team volgen nauwgezet hoe de stad verandert: in twintig jaar tijd kwamen er ongeveer 200.000 inwoners bij en de stad groeit nog steeds met zo’n 10.000 mensen per jaar. O&S levert cijfers en analyses aan het stadsbestuur en nieuwe raadsleden (zie Bestuurswissel 2026–2030), maar geeft geen beleidsadvies.

Belangrijke trends die Cohen signaleert:
- Ongelijkheid neemt toe: vermogen is voor een groot deel huisbezit, en hbo/wo-opgeleide tweeverdieners met eigen woningen bouwen veel vermogen op. Dit leidt tot sociale clustering van hogere inkomens en vergroot de afstand tot lagere inkomensgroepen.
- Middengroepen raken steeds meer klem: leraren, verpleegkundigen en agenten vinden moeilijker betaalbare woningen in de stad en werken vaak zonder te wonen in Amsterdam, wat de beschikbaarheid van cruciale arbeidskrachten bedreigt.
- Verandering in samenstelling: het aandeel hoger opgeleiden in de beroepsbevolking is gestegen van 40% in 2014 naar ongeveer 50% nu. Meer in Europa geboren jonge volwassenen vestigen zich tijdelijk in de stad; de vergrijzing versnelt sterk (verwacht wordt 60.000 meer 65-plussers en driemaal zoveel 80-plussers in 2050).
- Veiligheid: op lange termijn daalt de geregistreerde criminaliteit sinds 2010, maar die daling is gestagneerd. Vermogens- en digitale delicten en incidenten zoals explosies nemen toe, en zichtbare dakloosheid en verwarde personen beïnvloeden het veiligheidsgevoel lokaal (bijv. rond Oosterpark).
- Vertrouwen en leefbaarheid: vertrouwen in de nationale overheid is laag, in de gemeente iets hoger; driekwart voelt zich verbonden met Amsterdam en de buurttevredenheid scoort tussen 6,5 en 8, met lichte dalingen in Nieuw-West, Zuidoost en het centrum. Jongeren geven aan toenemende polarisatie.

Cohen benadrukt de beleidsvraagstukken: welke stad wil Amsterdam zijn? De groei en demografische verschuivingen vragen keuzes over betaalbare woningen voor gezinnen en middeninkomens, voorzieningen voor een vergrijzende bevolking en maatregelen om sociale segregatie en veiligheidsgevoel tegen te gaan.