Hoe machtig is de harde kern van Ajax?
In dit artikel:
Op 30 november liep het volledig uit de hand in de Johan Cruijff Arena: tijdens de thuiswedstrijd tegen Groningen gooide de F-side fakkels en vuurwerk het veld op tijdens een herdenking, waarna de wedstrijd na zes minuten definitief werd gestaakt. Onderzoek van AT5 ontdekte dat rond 150 supporters met dozen vuurwerk via een nooddeur het stadion binnendrongen.
De F-side, ontstaan in 1976 en inmiddels goed voor circa vijfduizend fanatieke aanhangers, levert behalve sfeer ook terugkerende veiligheidsproblemen. Bij thuiswedstrijden staan gemiddeld zo’n 350 stewards opgesteld die bij ingangen moeten fouilleren, maar gesprekken met tien anonieme stewards en observaties tonen dat bij ingang Zuid — het vak van de F-side — controles vaak minder strikt plaatsvinden. Stewards mogen bovendien alleen oppervlakkig fouilleren; kledingonderzoek is agentstaken, maar structurele inzet van politie bij poorten wordt niet gezien als haalbare optie wegens capaciteit.
Tactieken om vuurwerk te verbergen blijken geraffineerd: spullen en spandoeken worden soms vooraf het stadion in geplaatst, en schoonmaakpersoneel of mede-supporters spelen daar soms in mee. Ajax zet bij geselecteerde wedstrijden detectiehonden in, maar niet consequent. Tijdens wedstrijden wordt er bewust gekozen soms niet direct op ordeverstoring te reageren: ruim 200 camera’s registreren gedrag zodat overtreders achteraf kunnen worden opgespoord. Volgens clubveiligheidsmanager Joris de Lange is het onmogelijk alles tegen te houden en weegt de controlekamer per incident of direct optreden de-escalerend of juist escalatiebevorderend is.
Stewards melden dat verbaal en soms fysiek geweld tegen hen structureel is, waardoor zij terughoudender optreden op de tribune — roken, blowen en biergooien zouden op de F-side vaker getolereerd worden dan elders. Burgemeester Halsema noemt de intimidatie van stewards zorgwekkend en benadrukt dat er niet met twee maten gemeten mag worden.
Ex-bestuurders van Ajax vertellen aan AT5 over bedreigingen en intimidatie: sommigen werden thuis opgezocht, ontvingen dreigende berichten, twee moesten beveiliging krijgen en enkelen stopten voortijdig vanwege de druk. Die invloed reikt volgens oud-bestuurders verder binnen de club; de harde kern oefent volgens hen grote druk uit. De driehoek en hoofdofficier noemen de huidige F-side heterogener dan vroeger: meerdere subgroepen met eigen leiders maken aanspreekbaarheid en handhaving lastiger.
Audits laten zien dat stadionveiligheid in Nederland is verbeterd — incidenten daalden van 764 (2018/19) naar 363 vorig seizoen — maar de ernst blijft en verplaatst zich deels buiten het stadion. Conclusie van AT5: Ajax heeft stappen gezet (SLO’s, camera’s, honden) maar de grip op de gefragmenteerde harde kern is beperkt en institutionele angst en capaciteitsgrenzen bemoeilijken consequent ingrijpen.