Gemeente grijpt minder snel in bij tenten van daklozen

In dit artikel:

Langs Amsterdamse wegen en onder bruggen verschijnen steeds vaker geïmproviseerde tenten van mensen die op straat zijn komen te staan. De bewoners zijn vooral EU-burgers uit Oost-Europa, veelal arbeidsmigranten die hier hun baan verloren. Hulporganisaties registreerden in 2025 contact met ongeveer 3.000 dakloze mensen uit die regio; van hen werd circa 10 procent in een zorgtraject geplaatst en 530 keerde terug naar het land van herkomst.

De tenten staan verspreid door de stad: bermen, bosjes, onder bruggen en soms zelfs in het centrum (recent nog een paar maanden aan de Kloveniersburgwal). In stadsdeel West, rond voetbalclub SDZ en nabij een opvanglocatie, leidt dat al jaren tot overlast; handhavers hebben daar recent een kamp ontruimd. Een ontruiming gebeurt tegenwoordig niet direct: door nieuwe afspraken binnen de ‘driehoek’ (burgemeester, politie, Openbaar Ministerie) duurt het vaak drie à vier weken voordat de gemeente ingrijpt. Eerst wordt beoordeeld of bewoning samenhangt met zorgbehoefte; sommigen worden in verslavings-, ggz- of huisartsenzorg geplaatst, of in speciale opvangtrajecten voor kwetsbare EU-burgers die geen recht hebben op reguliere opvang.

De meeste mensen komen echter niet in zulke trajecten terecht. Zij hebben volgens de gemeente vaak niet genoeg opgebouwde rechten in Nederland (te kort verblijf of gewerkt) om voor reguliere opvang in aanmerking te komen. Ook zijn er mensen die aanbod van hulp afwijzen — zogenaamde zorgmijders — waardoor de kans op verval en overlast toeneemt. Wie na ontruiming op straat blijft, kan wel door outreachteams worden benaderd; deze teams verwijzen door naar instanties zoals de inloophuizen van AMOC, waar dagvoorzieningen, kleding, douches, maaltijden, internet en maatschappelijk werk beschikbaar zijn.

De gemeente heeft de afgelopen jaren flink geïnvesteerd in opvang, hulp en preventie: in totaal ongeveer €62 miljoen (waarvan €9,5 miljoen van het Rijk), en de afgelopen twee jaar kwam er nog circa €30 miljoen bij. Desondanks zijn er te weinig plekken om alle daklozen op te vangen. Amsterdam roept daarom op tot meer landelijke inzet: vooral meer betaalbare woningen, betere preventie en financiële zekerheid, aldus de stad, omdat die maatregelen essentieel zijn om dakloosheid structureel terug te dringen.