Elsbeth Etty schrijft boek over Februaristaking: ''Hoe is het mogelijk dat ze het durfden''

In dit artikel:

Op 25 februari wordt de Februaristaking herdacht — 85 jaar nadat Amsterdammers massaal het werk neerlegden uit protest tegen de jodenvervolging door de nazi’s. Journalist Elsbeth Etty onderzocht in haar boek We moeten iets dóén! wat mensen destijds dreef om in verzet te komen.

Ze herlas Theun de Vries’ trilogie Februari en ontdekte in het Literatuurmuseum in Den Haag bewaarde interviewschriftjes waarin De Vries deelnemers had gesproken. Daardoor kon ze achterhalen welke romanpersonages op echte stakers waren gebaseerd. Een concreet voorbeeld: trambestuurder Sebald de Rijker blijkt te verwijzen naar de 51‑jarige Leo Louwinger, die Joden beschermde en door NSB’ers werd mishandeld.

Etty ziet een herkenbaar motief: het kantelpunt waarop burgers niet langer kunnen aanzien dat mensen in hun stad brutaal worden aangevallen — een dynamiek die volgens haar ook in hedendaagse conflictsituaties voorkomt.