Een GVB-bus in Albanië of Cuba; dit is waarom je wereldwijd Amsterdamse afdankertjes ziet

In dit artikel:

Oude Amsterdamse GVB-bussen rijden tegenwoordig over de hele wereld: van Polen, Suriname en Cuba tot Angola, Albanië en Duitsland. Een recente TikTok-opname uit Albanië waarin iemand verbaasd instapt in een bus die sterk op een GVB-voertuig lijkt, illustreert hoe herkenbaar het materieel nog is. De massale uitvoer vloeit voort uit het Nederlandse streven om het stadsvervoer in Amsterdam uiterlijk 2028 volledig uitstootvrij te maken; dieselbussen worden daarom afgedankt en vaak verkocht aan buitenlandse kopers.

Een liefhebber houdt al jaren bij waar oud GVB-materieel terechtkomt (traminfo.nl) en ziet duidelijke verschuivingen per decennium: voor 2000 ging veel naar Suriname, Cuba, Kroatië en delen van het voormalige Oostblok en Afrika; in 2000–2010 verhuisde de focus naar Centraal- en Oost-Europa, Rusland en Kazachstan; daarna breidde de export zich uit naar de Balkan en Litouwen; sinds 2020 zijn Duitsland, Italië, Albanië en Roemenië belangrijke bestemmingen. ProRail-specialist en auteur Hugo Richter bevestigt dat de voertuigen in het buitenland meestal weer in het openbaar vervoer worden ingezet, vaak tijdelijk totdat ook die landen elektrificeren.

Afgedankte bussen vinden soms ook alternatieve bestemmingen als hotel, schoolbus (bijvoorbeeld in Cuba) of luchthavenshuttle. De gemeente verkoopt de voertuigen aan gespecialiseerde handelaren en laat ze verplicht ontmerken (GVB-logo’s en belettering verwijderen), al blijven model en kleur herkenbaar voor kenners. Hoewel export de vervuiling niet elimineert, kan het praktisch nut hebben doordat de bussen oudere, nog vervuilendere exemplaren in ontvangende landen vervangen.