Dit zijn de belangrijkste plannen uit het Amsterdamse coalitieakkoord

In dit artikel:

Coalitieakkoord PRO Amsterdam–D66 zet in op woningbouw en leefbaarheid, met maatregelen die de druk op de stad moeten verminderen en tegelijk financiën op orde houden. Belangrijkste principes: prioriteit voor passende woningen, meer middenhuur, strengere handhaving van huren en een grotere rol voor tijdelijke en sociale woningoplossingen.

Wonen en bouw
- De gemeente gaat 20.000 woningen actief controleren op te hoge huren, te beginnen bij studenten- en middenhuurwoningen.
- Voorrang bij toewijzing verandert: naast zorg, onderwijs en politie krijgen ook uitvoerende krachten (zoals vuilnisophalers) voorrang; voorrang voor jongeren vervalt, wijkvoorrang voor Noord, Nieuw‑West en Zuidoost blijft.
- Er komt een grootschalige woningruilactie met corporaties en regels voor het splitsen of optoppen van grote koopwoningen worden versoepeld.
- De 40/40/20-verdeling (sociale huur/middenhuur/vrije sector) blijft uitgangspunt maar kan worden aangepast om gebiedsgewijze woningmix en projecten mogelijk te maken. Meer focus op middenhuur en gezinswoningen.
- Gemeente stopt grotendeels met het inzetten van grondopbrengsten voor andere doelen; alleen voor de IJ‑brug blijft tot 2031 geld vrijkomen.
- Corporaties krijgen meer ruimte voor sloop‑nieuwbouw mits bewoners terug kunnen keren en het aantal sociale huurwoningen niet daalt.

Dakloosheid en opvang
- Meer tijdelijke woningen voor economisch daklozen en inloophuizen voor dakloze vrouwen, kinderen en jongeren.
- Repatriëring van dakloze arbeidsmigranten wordt nadrukkelijker ingezet wanneer volgens de gemeente geen perspectief in Amsterdam bestaat.
- 24‑uursopvang voor ongedocumenteerden blijft; als het Rijk niet bijdraagt doet Amsterdam het zelf.

Onderwijs en jeugd
- Gratis schoolmaaltijden worden structureel uitgebreid, te beginnen daar waar de nood het hoogst is.
- Leraren krijgen een ‘Gouden Lerarenticket’ met woningvoordelen, reiskostenvergoeding, parkeervergunningen en ontwikkelmogelijkheden.
- Familiescholen en buurtopenstelling van schoolgebouwen worden uitgebreid; gezinnen met meervoudige problemen krijgen één vaste hulpverlener.
- Jongerenwerk krijgt structureel meer geld en wordt ook online actief tegen ronselen en uitbuiting.
- Investeringen in zwemvoorzieningen: nieuw zwembad op de grens Nieuw‑West/Zuid en meer schoolzwemmen om diploma’s te verhogen.

Cultuur en nachtleven
- Extra structureel geld voor het kunstenplan (onder meer €29,6 mln in 2029–2030) en gerichte investeringen in Noord, Nieuw‑West en Zuidoost (bijv. cultuurcentrum Noord, Meervaart).
- Clubs krijgen een aparte vergunning en er blijft ruimte voor nachtleven in nieuwe woongebieden. Een groot erotisch centrum komt er niet; voorkeur voor kleinschalige, verspreide locaties.
- Onderzoek naar aanwijzing van culturele iconen (zoals Paradiso) als immaterieel erfgoed.

Openbare ruimte, verkeer en klimaat
- Gratis openbaar vervoer wordt de komende vier jaar uitgebreid naar alle kinderen tot 16 jaar.
- Amsterdam werkt aan de Oostbrug, onderzoekt een Westbrug en een tweede fietsring; meer nachtelijke fietsverlichting en afspraken met navigatieapps om verkeersstromen te spreiden.
- 10.000 parkeerplaatsen verdwijnen voor groen, speelruimte en fietsparkeren; bewonersvergunningen worden duurder en bezoekerskorting daalt stapsgewijs naar 40%.
- Investeringen in deelauto’s, deelscooters en deelbakfietsen. Gesprekken met Bijenkorf over sluiting parkeergarage en woningbouw om het Damrak autovrij te maken.
- Klimaatbeleid: publiek warmtebedrijf samen met andere overheden, meer inzet op aardwarmte en warmte uit riolering, en een klimaatbegroting die effecten op CO2 zichtbaar maakt. Reclamebeperkingen voor ultrafastfashion worden onderzocht.

Toerisme en inkomsten
- Toeristenbelasting omhoog: 16% in 2027, daarna oplopend naar 20%. Opbrengsten worden besteed aan een schone, veilige en leefbare stad.
- Promotiecampagnes voor toerisme worden gestopt en de bijdrage aan Amsterdam & Partners wordt verlaagd; er wordt gekeken naar een retributie voor commerciële evenementen.

Handhaving en openbare orde
- Meer wijkboa’s, vooral in Noord, Nieuw‑West en Zuidoost; geen nieuwe pilots met preventief fouilleren; i‑criterium voor coffeeshops wordt niet ingevoerd.
- Vergunningstelsel voor toeristische winkels tegen ondermijning en witwassen.

Organisatie en financiën
- De gemeentelijke organisatie slankt in: 2.500 banen en inhuurplaatsen verdwijnen, vooral tussen 2026–2028; vanaf 1 juli 2026 geldt een vacaturestop voor functies vanaf schaal 10.
- Grote doorlichting van beleid, vereenvoudiging van regels en het ‘recht op een fout’ als uitgangspunt in handhaving.

Kortom: het akkoord combineert strengere maatregelen tegen overlast en toerisme met investeringen in sociale voorzieningen, onderwijs en cultuur, en zet in op meer woningaanbod en duurzaamheid — met stevige bezuinigingen op de ambtelijke organisatie als tegenhanger.