Dankzij hem staan er geen Amsterdammertjes meer op het Spui: 'Ik ben blij dat er nu minder van zijn'
In dit artikel:
Simon Sprietsma (60) is de gemeente-architect achter een groot deel van het stedelijk meubilair en de openbare ruimte in Amsterdam: hij ontwierp onder meer het Spui, de herinrichting van de Dam, de Rode en Oranje Lopers, delen van het Centraal Station (voor- en achterkant), trappen, bruggen en de ondergrondse fietsenstalling. Omdat hij in januari zestig werd, organiseert de stad op woensdag 15 april een symposium in de Zuiderkerk — een eer die hij met een knipoog omschrijft als “alsof je levend wordt begraven”.
Bij de afdeling Ruimte en Duurzaamheid van de gemeente bedacht Sprietsma plannen die door iedereen gebruikt worden en daardoor veel stof tot gesprek geven. Zijn uitgangspunt: de kwaliteit van de openbare ruimte beïnvloedt de leefbaarheid van de stad en mogelijk zelfs het geluk van bewoners, al zegt hij dat laatste niet met absolute zekerheid te kunnen vaststellen. Praktische uitvoerbaarheid en voorkomen van misbruik staan centraal in zijn aanpak: banken zijn volgens hem een lastige categorie (ze nodigen uit tot zitten, maar ook tot overlast), hekwerken trekken fietsen aan en terrassen kunnen een plein snel verrommelen.
Enkele herkenbare voorbeelden van zijn keuzes: op het Spui haalde hij de toen veel gebruikte, vieze paaltjes weg; op de Dam koos hij voor gekloofde Portugese keitjes, een keuze die esthetisch werkt maar ongemak oplevert voor fietsers en vrouwen op hakken. De Rode Loper boven de metro ziet hij als geslaagd, maar de manier waarop terrassen en afscheidingen het plein in de loop der jaren “volsneeuwen” baart hem zorgen. Een onverwachte meevaller is de lange, gebogen trap bij Centraal: op zonnige dagen blijkt die een geliefde plek om van het water te genieten.
Hij vertelt ook eerlijk over problemen: de ondergrondse fietsenstalling bij Centraal bracht veel opruiming in de omgeving, maar de kapotte rolpaden veroorzaken aanhoudende klachten en worden onderzocht. Actuele projecten liggen bij Zeeburgereiland en Steigereiland: de “cruciale mijl IJburglaan” en een definitieve tramstalling voor Zeeburgereiland. Door groeiende bewonersaantallen en verdubbeling van de IJtram moeten kruisingen, voetgangers- en fietsroutes en leefbaarheid worden aangepast; op sommige oversteekplaatsen wachten scholieren nu te lang op groen. Door autoverkeer ondergronds te brengen wil Sprietsma ruimte maken voor een groen plein aan de westkant van een belangrijke kruising.
Stijlijke voorkeuren zijn duidelijk: hij waardeert samenhangende, rustige straatbeelden — liever eenheid zoals in de grachtengordel of het Plaza Mayor van Salamanca dan de ‘kakofonie’ van ongelimiteerde zelfbouw. Zijn motto vat hij bondig samen: “Van rommeligheid ben ik geen fan.” Opvallend is zijn praktische doelmatigheid: decoratie mag, maar hoort bij de inrichting van pleinen en straten te blijven; spectaculaire ingrepen zoals beweegbare bruggen (bij station Noorderpark ontwierp hij een brug met een rode N) doen hem zichtbaar plezier.