Cameratoezicht op meerdere plekken verlengd, ondanks daling criminaliteit en overlast
In dit artikel:
De gemeente liet Onderzoek & Statistiek (O&S) een evaluatie uitvoeren van 34 langlopende cameragebieden in de stad om te bepalen of het toezicht nog proportioneel is. Cameratoezicht wordt zowel tijdelijk ingezet na ernstige incidenten (meestal tot drie maanden) als langdurig toegekend voor plekken met structurele overlast, zoals uitgaanspleinen, winkelstraten en bepaalde wijken. Beslissingen over verlenging neemt de (loco)burgemeester op advies van politie en de afdeling openbare orde en veiligheid, waarbij onder meer het aantal incidenten, door camera’s vastgelegde gebeurtenissen, het veiligheidsgevoel en de reacties van de buurt meegewogen worden vanwege de privacy-impact van camera’s.
O&S vergeleek elk gebied met een relevant gemiddelde (andere cameragebieden of het stadsdeel) en oordeelde of de ontwikkeling positiever of negatiever was dan verwacht. Ruim twee derde van de 34 gebieden blijkt volgens die analyse nog steeds een rechtvaardiging voor cameratoezicht te hebben: incidentaantallen daalden niet of bleven hoog, het onveiligheidsgevoel verbeterde onvoldoende of overlast nam zelfs toe.
Tegelijkertijd signaleerde O&S voor tien gebieden dat het toezicht positiever scoort dan gemiddeld en dat de proportionaliteit ter discussie staat. Voorbeelden zijn het Spui, de Indische Buurt, het Piet Mondriaanplein, Holendrecht, Venserpolder, Mastbos, de Diamantbuurt, het Hoofddorpplein en de omgeving van het Mercatorplein. In veel van deze plekken daalde het aantal incidenten — soms fors, rond 40 procent bij Spui, Mastbos en Piet Mondriaanplein — en verbeterde het veiligheidsgevoel van bewoners en ondernemers.
Ondanks de positieve evaluaties zijn bij vijf van deze gebieden de camera’s toch verlengd. Burgemeester Halsema verlengde het toezicht rond Spui, Indische Buurt, Mercatorplein en Holendrecht met een jaar; het toezicht bij het Hoofddorpplein is zelfs verlengd tot 2028. Venserpolder is één van de vier gebieden waar toezicht al is opgeheven; de bewaking daar loopt eind deze maand af. Volgens O&S vormen hun conclusies geen dwingend advies voor het college: andere inzichten en actuele gebeurtenissen kunnen meewegen in de beslissing.
Halsema motiveert de verlengingen met het bestaan van “verstoring van de openbare orde” ondanks dalende incidentcijfers. Voor het Spui (incidenten -38%) wees zij bijvoorbeeld op een recent gevonden verdacht pakketje als reden om toezicht aan te houden. Rond het Mercatorplein (incidenten -10%) en Holendrecht (-19%) wordt het toezicht wel in afgeslankte vorm voortgezet omdat overlast en geweld volgens de burgemeester nog niet zijn uitgebouwd. In de Indische Buurt en bij het Hoofddorpplein — dit laatste ingesteld na een dodelijke steekpartij in 2024 — waren de verbeteringen te beperkt of te kortstondig om opheffing verantwoord te achten.
De gemeente bekijkt aan het einde van het jaar opnieuw alle langdurige cameragebieden en besluit dan of gebieden kunnen worden opgeheven of dat toezicht langer nodig blijft. Daarmee blijft de afweging tussen veiligheid en privacy centraal staan.