Burgemeester verhoord door coronacommissie: "Mensen vroegen: wil zij wel handhaven?"

In dit artikel:

Femke Halsema is in Den Haag onder ede verhoord door de enquêtecommissie Corona over haar rol als burgemeester van Amsterdam en voorzitter van de veiligheidsregio Amsterdam-Amstelland tijdens de pandemie. In dit vijfde deel van de verhoren stonden vooral de avondklok, de maatschappelijke onrust en de gevolgen van coronabeleid voor jongeren centraal. Halsema schetste hoe zwaar de maatregelen in Amsterdam uitpakten, vooral voor kinderen en jongeren in kleine woningen, die volgens haar sneller in isolement raakten.

Ze vertelde dat Amsterdam aan het begin van de crisis een werkgroep opzette om de sociale schade van de pandemie in kaart te brengen, maar dat het kabinet volgens haar te weinig ruimte voelde om die zorgen om te zetten in beleid vanwege de angst voor besmettingen. Ook keek ze terug op de noodverordeningen en het lange werken onder GRIP 4, het hoogste regionale crisisscenario. Dat gaf burgemeesters vergaande bevoegdheden, maar zette gemeenteraadsleden op afstand en drukte de democratische controle naar de achtergrond, iets wat Halsema achteraf “kwetsbaar” noemt.

Verder zei ze dat ze principiële bezwaren had tegen de avondklok, die zij zag als een vorm van vrijheidsbeperking. Ze wees ook op de harde handhaving, met duizenden boetes in Amsterdam, en noemde het wrang dat gewone inwoners daardoor als overtreders werden behandeld. Bij de protesten tegen coronamaatregelen en tijdens de Black Lives Matter-demonstratie erkende ze dat Amsterdam sterk in de schijnwerpers stond en dat ingrijpen vaak ingewikkeld was. Volgens Halsema werd de stad een nationaal voorbeeld, waardoor elke beslissing direct politiek en maatschappelijk werd uitvergroot.

Tot slot sprak ze kritisch over de toenemende nadruk op repressie en de rol van de Tweede Kamer, en pleitte ze voor meer vertrouwen in lokale kennis bij een volgende crisis. De coronaverhoren lopen nog door tot september; het eindrapport verschijnt begin 2027.