Binnen een maand ruim 50 meldingen slachtoffers van extreem huiselijk geweld bij nieuw centrum in West
In dit artikel:
In maart opende in Amsterdam-West het centrum Filomena, een laagdrempelige plek voor slachtoffers van extreem en complex huiselijk geweld en kindermishandeling. De eerste maand lieten al meer dan vijftig mensen zich bij het centrum registreren, wat volgens betrokkenen de acute behoefte aan zo’n integrale voorziening onderstreept. Filomena Amsterdam-Amstelland is het vierde centrum van dit type in Nederland, na Rotterdam, Groningen en Tilburg.
Het centrum richt zich op gevallen met ernstige kenmerken zoals langdurige stalking, eergerelateerd geweld, (dreigende) femicide en strafbare vormen van kindermishandeling — vormen die volgens onderzoek bij ongeveer 11 procent van de slachtoffers voorkomen. Filomena biedt geen therapie vanuit eigen personeel, maar fungeert als coördinerend knooppunt waar politie, Openbaar Ministerie, Blijf Groep, Veilig Thuis, Centrum Seksueel Geweld en een forensisch arts onder één dak samenwerken. Deze multidisciplinaire aanpak maakt snelle, gecoördineerde interventies mogelijk en zorgt ervoor dat slachtoffers hun verhaal meestal slechts één keer hoeven te doen.
Het verhaal van Aisha (pseudoniem) illustreert waarom het centrum nodig is: na een aanvankelijk charmante start veranderde haar echtgenoot in een gewelddadige partner die haar stalkte, mishandelde en zelfs probeerde te wurgen. Uit schaamte en angst deed ze geen aangifte, ondanks tastbaar bewijs. Ze zegt dat een plek als Filomena eerder hulp had kunnen organiseren en het geweld sneller had kunnen stoppen. Filomena biedt slachtoffers anonimiteit en regie over het vervolg van hun zaak, wat voor veel mensen essentieel is omdat ze thuis al controle verliezen.
Praktisch werkt Filomena met vaste inloopmomenten (o.a. dinsdagochtend en donderdagochtend) en is contact ook mogelijk via telefoon, e-mail, LinkedIn of een contactformulier. Twee keer per week bespreken de samenwerkingspartners alle casussen; de casemanager brengt de zaak in, waarna direct wordt nagedacht over concrete stappen: politiebezoek bij de pleger, opvang bij Blijf Groep, een aanhouding of een contact- of locatieverbod of strafvervolging door het OM. Volgens gedragswetenschapper Leonore Daalderop kan een poging tot verwurging snel escaleren naar dodelijk geweld, waardoor snelle actie cruciaal is.
Filomena betrekt waar mogelijk ook de pleger bij de aanpak, omdat dat vaak bijdraagt aan de veiligheid van het slachtoffer; er blijft daarnaast aandacht voor mannen als slachtoffer. Medewerkers benadrukken dat ze betrokken blijven totdat de onveilige situatie structureel voorbij is. De snelle instroom van slachtoffers in de eerste maand toont dat zo’n gecoördineerde, gespecialiseerde voorziening een belangrijke rol kan spelen bij het voorkomen van verdere escalatie en het beperken van langdurige trauma’s, met name bij kinderen.