Atlas stond altijd op het Paleis op de Dam, maar staat nu bij een restaurateur in de achtertuin

In dit artikel:

Het bronzen beeld van Atlas, hét herkenningspunt op het dak van het Paleis op de Dam, is sinds anderhalf jaar van het stadsbeeld verdwenen en verblijft in de achtertuin van restaurateur Derk Biront in Antwerpen. In mei keert het ruim 360 jaar oude beeld, dat oorspronkelijk uit 1665 stamt en ontworpen is door Quellinus, terug naar zijn plek op het paleisdak — na een grondige restauratie en een nieuwe, donkerdere kleur die dichter bij het oorspronkelijke uiterlijk komt.

Momenteel ligt het beeld ontmanteld in de werkplaats: het bovenlichaam is vastgezet op een verrijdbare steiger, de benen staan ernaast en de wereldbol ligt in de tuin. Die opstelling maakte een zeldzame close-up mogelijk; restaurateur Biront toont de fijzinnige anatomische details (gespannen spieren, opgezette aderen, gekromde tenen) die de makers ook op grote hoogte zichtbaar wilden laten lijken. Volgens Biront zou het ontbreken van die details zelfs van verre opvallen.

De Atlas heeft eeuwenlang schade opgelopen door luchtverontreiniging en kreeg een lichtgroene patina. Tijdens de restauratie is de binnenvulling van baksteen en mortel verwijderd omdat die vocht vasthield, waarna een nieuwe binnenconstructie van roestvrijstalen buizen is aangebracht om het beeld stevigheid te geven. Het resultaat is een donkerder groen oppervlak en een constructief duurzaam herstel.

Het Rijksvastgoedbedrijf schakelde Biront in omdat expertise voor dit soort grootschalige bronzen werken in Noord-Europa schaars is; ook Rijksbouwmeester Francesco Veenstra benadrukte het specialistische karakter van de klus. Conservator Alice Taagten van het Paleis op de Dam zegt dat veel Amsterdammers al hebben gevraagd waar Atlas blijft en kijkt ernaar uit hem weer vanaf de Raadhuisstraat te zien. Ze verwacht dat de gerestaureerde details en kleur het beeld, ook voor kijkers beneden op de straat, visueel versterken.