Amsterdamse buurt worstelt met verslaafden: 'In Oosterpark heb je de beste crack van Nederland'

In dit artikel:

De Regenboog Groep houdt sinds kort een gebruikersbus, genaamd De Dwaalgast, vlak bij het Oosterpark in Amsterdam om crackgebruikers een veilige plek te bieden. De bus verhuist op 29 juni van een pleintje naast het OLVG naar de Linnaeusstraat, opnieuw naast het park, en blijft daar in ieder geval de rest van het jaar. Het stadsdeel erkent dat de tijdelijke locatie gevolgen heeft voor omwonenden en zoekt naar een vaste inlooplocatie; het nieuwe stadsbestuur wil meer dergelijke plekken mogelijk maken.

Doel van de bus is tweeledig: de overlast in het park verminderen en contact leggen met harddruggebruikers zodat zij doorverwezen kunnen worden naar hulp. Medewerkers staan er doorgaans met drie personen en een beveiliger. Binnen zijn negen gebruiksplekken beschikbaar; dat is volgens locatiemanager Fabian Sloot te weinig, waardoor vaak grote groepen buiten wachten en dat weer voor overlast zorgt. Ongeveer 250 mensen bezoeken de bus regelmatig; gemiddeld zijn zij rond de vijftig jaar, en circa de helft is dakloos. Veel gebruikers gebruiken dagelijks en soms ononderbroken, vaak om met het leven op straat om te gaan. Niet-Nederlandse Europeanen worden doorverwezen naar een speciaal inloophuis vanwege de beperkte ruimte in de bus.

De Regenboog biedt ook basisvoorzieningen: koffie, thee, broodjes en dagbesteding, zoals koken, koffie uitschenken en het opruimen van het park. Wie meewerkt aan het schoonmaken van het Oosterpark verdient een paar euro per middag. Medewerkers signaleren dat doorverwijzing naar verslavingszorg wel lukt, maar dat succesvolle re-integratie vaak misloopt door gebrek aan stabiele huisvesting — afkicken heeft weinig kans zonder een dak boven het hoofd.

Buurtbewoners reageren verdeeld tot kritisch. Omwonenden melden intimidatie, rommel, gevonden drugs en naalden, groepen hangjongeren en snelle dealers op fatbikes. Sommigen voelen zich onveilig, vooral na donker, en beperken hun verblijf in het park of voorkomen dat hun hond in de bosjes komt. Anderen zien dat de zichtbare crackplekken in het park zijn afgenomen omdat gebruikers nu naar de bus gaan, maar hebben ook het gevoel dat de bus verslaafden aantrekt.

De situatie illustreert de spanningen rond harm-reductionmaatregelen: de bus vermindert parkoverlast en brengt gebruikers in beeld, maar de beperkte capaciteit, de grote aantallen en het tekort aan passende huisvesting maken structurele oplossingen lastig. Het stadsdeel zegt door te zoeken naar een meer permanente inlooplocatie om both zorg en leefbaarheid te verbeteren.