Amsterdam koerst op coalitie Pro en D66; VVD dreigt wederom buiten boord te vallen
In dit artikel:
Verkenner Hendrik Jan Biemond raadt aan dat Pro Amsterdam (de fusiefractie van GroenLinks en PvdA) zo snel mogelijk met D66 om de tafel gaat om vóór de zomer te proberen een coalitieakkoord te sluiten. Biemond heeft weliswaar ook een alternatief onderzocht — een coalitie van Pro met VVD en Partij voor de Dieren — maar ziet die optie niet als zijn voorkeursroute. Beide varianten zijn in een tweede gespreksronde inhoudelijk doorgelicht; linksere combinaties met onder meer Volt, Bij1 en SP liet hij buiten beschouwing omdat die volgens hem te weinig stabiliteit en continuïteit bieden voor de grote bestuurlijke en financiële opgaven van Amsterdam.
De gesprekken met zowel D66 als met VVD en Partij voor de Dieren verliepen volgens Biemond vlot en zonder grote blokkades; verschillen zitten vooral in politieke voorkeuren en verhoudingen, niet in onoverkomelijk beleid. Pro blijkt de machtspositie te hebben: de samengevoegde fractie telt zeventien zetels — ruim een derde van de raad — en daarmee is een coalitie zonder Pro wel mogelijk qua cijfers, maar politiek ondenkbaar. Fractievoorzitter Zita Pels en vicefractievoorzitter Sofyan Mbarki gaven aan nu de voorkeur te hebben voor samenwerking met D66, wat meewoog in het advies.
Voor D66-lijsttrekker Melanie van der Horst betekent dit een gunstige maar niet automatische positie: D66 krijgt de eerste kans te onderhandelen, maar pas nadat ook de route zonder haar uitvoerig is onderzocht. VVD en Partij voor de Dieren zullen dit als een teleurstelling ervaren; vooral de VVD, onder leiding van Daan Wijnants, had op meer gehoopt en dreigt opnieuw in de oppositie te belanden.
Op thema’s als wonen zijn er verschillen — Pro wil vasthouden aan de 40/40/20-verdeling voor nieuwbouw, VVD zet meer in op betaalbare koop en D66 op hoge bouwproductie — maar Biemond oordeelt dat die verschillen onderhandelbaar zijn als partijen bereid zijn concessies te doen. Hij adviseert besloten onderhandelingen met tussentijdse updates aan de raad; wie het proces gaat leiden (hijzelf of iemand anders) wordt na het duidingsdebat in de gemeenteraad beslist.