40 procent van de huisartsenpraktijken in achterstandswijken heeft ondersteuning nodig

In dit artikel:

Vier huisartsen in Amsterdam startten acht jaar geleden met een praktijkondersteuner binnen het project Krachtige Basiszorg; inmiddels werken zo’n 43 huisartsenpraktijken in achterstandswijken met zo’n specialist. De praktijkondersteuner helpt patiënten met vaak jarenlange, medisch onverklaarde klachten — zoals aanhoudende hoofdpijn, buikpijn of ernstig overgewicht — door sociale problemen aan te pakken die ten grondslag liggen aan de gezondheid. Zilveren Kruis betaalt veel van de inzet omdat dat uiteindelijk zorgkosten voorkomt, maar nog altijd wacht ongeveer 40% van de Amsterdamse huisartsenpraktijken op zo’n ondersteuning.

Een concrete casus uit Buikslotermeer illustreert de meerwaarde. ‘Sidney’ kwam herhaaldelijk bij huisarts Sarah Floris met uiteenlopende lichamelijke klachten waarvoor geen medische oorzaak gevonden werd. De praktijkondersteuner, Rianne van Poelgeest, ontdekte dat zijn dakloosheid en gebrek aan digitale vaardigheden de kern van zijn problemen waren. Zij regelde een postadres, hielp met financiën en begeleidde zijn aanmelding bij een woonproject, wat leidde tot minder stress en afname van zijn gezondheidsklachten.

Van Poelgeest is gediplomeerd praktijkondersteuner (post-hbo, Hogeschool InHolland) en werkt vaak met kwetsbare patiënten die geen stabiel sociaal vangnet hebben — bijvoorbeeld slachtoffers van de toeslagenaffaire — en die schaamte, onwetendheid en barrières ervaren bij het vinden van maatschappelijke hulp. Haar werk gaat verder dan advies: ze begeleidt patiënten naar afspraken, doet aangiftes mee of gaat mee naar intakes bij crisisopnames om die eerste drempel te slechten.

Huisarts Floris benadrukt dat de werkdruk in achterstandswijken stijgt omdat patiënten met complexe sociale problematiek terugkerende medische vragen hebben; zonder integrale aanpak blijven problemen bestaan en stijgen verwijzingen naar tweedelijnszorg. Het project laat zien dat vroegtijdige, sociale begeleiding in de huisartsenpraktijk zowel het welzijn van patiënten als de betaalbaarheid van de zorg kan verbeteren — maar dat uitbreiding van het aantal praktijkondersteuners nodig blijft.